Enoturystyka Narty


Narty i wino. Dolina Aosty

12-01-2009

Wiktor Bruszewski

 


Opis | fot. AUTOR

Rozważając pomysły na kolejną narciarską wyprawę, warto przełamać dotychczasowe przyzwyczajenia. Dlatego też, szeptem zdradzę Państwu sekrety, jakie kryje enonarciarstwo w Dolinie Aosty.

Narciarskie Włochy kojarzą się przede wszystkim z niezwykłą urodą Dolomitów. I tam właśnie pielgrzymuje większość odwiedzającej co roku Włochy armii narciarzy. Z całym szacunkiem dla rejonu Dolomiti Superski czy Madonny di Campiglio lub Livigno, na nich narciarskie Włochy się nie kończą. Są jeszcze Alpy!

Położona u stóp Monte Bianco (Mont Blanc) dolina Aosty stanowi poważne wyzwanie dla każdego ambitnego narciarza. W dolinach wspinających się w górę od Aosty zlokalizowane są cztery odrębne rejony narciarskie. Najbardziej znane to Cervinia i Courmayeur, które na szczęście przyciągają większość międzynarodowej publiczności. Pozostałe ośrodki to Monterosa Ski oraz La Thuile/La Rosière. Są one przyćmione sławą swych bardziej rozreklamowanych sąsiadów i mam wrażenie, że nie jest to przypadek. Przypuszczam, że mieszkańcy Turynu i Mediolanu, którzy przyjeżdżają tu głównie na weekendowe wypady, nie ronią łez z powodu braku cudzoziemców. Wręcz przeciwnie – daje się odczuć bardziej lokalny, nastawiony na włoskich narciarzy charakter tych stacji.


Opis | fot. AUTOR
A czym się to wyraża? Oczywiście jakością jedzenia i wina, a także cenami. W szczególności dotyczy to knajpek na stokach. W wielu znanych kurortach narciarskich na stoku dominuje samoobsługa w stołówkowym stylu. Sekret mniejszych i niemających fabrycznego charakteru stacji narciarskich polega na zlokalizowanych na trasach małych schroniskach. To one właśnie zapadną nam w pamięci jako miejsca, do których chce się wracać, gdzie lokalne potrawy i wina potrafią przemówić tym, co bywa w kuchni włoskiej najpiękniejsze – prostotą, urodą i swoistą szczerością.

Trudno zrozumieć, dlaczego gastronomia narciarska coraz bardziej przypomina fast-food. Dlaczego miejsca małe, z charakterem, dobrą kuchnią i sensowną listą win, są coraz rzadsze? Zapewne jest to wynik skali narciarskiego biznesu, który w wielu ośrodkach przybiera dość przemysłowe formy. Na szczęście stacjom takim jak Monterosa czy La Thuile/La Rosière to nie grozi i na tym polega ich urok.

A zatem nie zapominajmy o tym ważnym kryterium. Po czym poznać dobrą stację narciarską? Po knajpach na stoku!

Wino


Opis | fot. AUTOR
Dolina Aosty to kraina winiarstwa heroicznego. Na wspinających się od dna doliny bardzo stromych zboczach winnice usadowione są na wąskich tarasach – jak w amfiteatrze. Widowiskowy wygląd podkreślają pergole, na których prowadzi się tu tradycyjnie winorośl ze względów klimatycznych. Symboliczny patronat nad winnicami doliny Aosty sprawują średniowieczne zamki, strategicznie rozlokowane wzdłuż całej doliny, znacznie powyżej strefy upraw.

Wśród szczepów do produkcji białych win dominują pinot gris, pinot blanc i chardonnay. Ale specjalnością doliny są odmiany lokalne: petite arvine, a w szczególności blanc de morgex który uprawiany jest wyłącznie w rejonie Morgex i La Salle u podnóża Mont Blanc. Są to jedne z najwyżej położonych winnic alpejskich na wysokości ok. 1000-1100 m n.p.m. Na potrzeby win czerwonych uprawiane są picutener (lokalny klon nebbiolo), pinot noir, gamay oraz lokalne petit rouge i fumin.

Zbiorcza apelacja DOC valle d’aosta (lub AOC vallée d’aoste, bowiem region jest dwujęzyczny) jest podzielona na mniejsze rejony od nazw poszczególnych crus: Donnas, Montjovet, Chambave, Nus, Torrette, Morgex i La Salle. W lokalnych restauracjach wina z doliny Aosty zazwyczaj ujęte są pod wspólnym kryptonimem Vini Valdostani.

Warto poszukać…

 …butelek z winiarni: Institut Agricole Régional, L’Atouéyo, Les Crêtes, La Crotta di Vegneron, Lo Triolet, Brégy & Gillioz, Anselmet, La Colombiera.

Knajpy na stoku

Rifugio Guglielmina/Alagna
Archetyp starego schroniska górskiego. Magiczna sceneria, stare wnętrza, doskonała kuchnia i poważna lista win. Prawdziwa przyjemność.

Restauracja Off-Shore / La Thuile
Dobry przykład typowej górskiej restauracji. Przyzwoita kuchnia, szeroka lista win w dobrych cenach i profesjonalne kieliszki.

Winoteki

Vineria An Bacher Wi / Alanga
Nieopodal dolnej stacji gondoli. Nie sposób jej nie zauważyć, nie tylko ze względów lokalizacyjnych. Szeroka karta win działa jak magnes.

Taberna ad Forum, Aosta, via De Sales 11
Umiejscowiona w piwnicach starej XV-wiecznej budowli ma charakter winoteki regionalnej. Niemal kompletny przegląd win lokalnych i ciekawostka – szeroka oferta win z regionów stowarzyszonych w Międzynarodowym Centrum Winiarstwa Górskiego (CERVIM).

Artari, Morgex, via Valdigne 55
Znakomity pretekst do obejrzenia winnic u podnóża Mont Blanc.

Narty

Monterosa Ski jest włoskim odpowiednikiem słynnych francuskich Trois Vallées. Trzy ośrodki położone w odrębnych dolinach: Champoluc, Gressoney La Trinité, Alagna połączone są w jeden rozległy system noszący swoją nazwę od górującego nad okolicą szczytu Monterosa.

Warty podkreślenia jest lokalny charakter tych miasteczek pozbawionych dużej turystycznej zabudowy, co przydaje im uroku. Skromnej zabudowie w dolinach towarzyszy imponująca skala rozległości terenów narciarskich. Sprawny i w większości nowoczesny system wyciągów stwarza możliwości do wspanialej jazdy. Szczególne emocje zapewnia Alagna, znana jako jeden z najlepszych w Europie ośrodków do jazdy off-pist. Kuszącą atrakcją jest także heli-skiing.

La Thuile położona jest nieopodal Courmayeur na zachodnim skraju doliny Aosty. Stare górnicze miasteczko przekształciło się w stację narciarską, zachowując styl i charakter. Warunki narciarskie są doskonałe, szczególnie w okolicy przełęczy Petit Saint-Bernard. Atrakcją jest połączenie z francuską stacją La Rosière, co pozwala na ciekawe porównanie nie tylko samych tras, ale i oferty kulinarnej.

Jak tam dojechać?

Czas podróży samochodem porównywalny jest do wyjazdu w Alpy francuskie. Dystans z Warszawy do Aosty to w zależności od wybranej trasy 1500-1600 km. W zimie to co najmniej półtora dnia jazdy. Przy takich dystansach warto rozważyć przelot samolotem. Optymalnym rozwiązaniem jest lotnisko w Mediolanie (sporo połączeń z Warszawy), Bergamo (główne lotnisko dla tanich linii) i ewentualnie Turyn (czartery). Trasę z lotniska można próbować pokonać autobusem (szczegóły połączeń do uzyskania z biur informacji turystycznej wybranego ośrodka) lub samochodem z wypożyczalni. Mediolan od Aosty dzieli 180 km, Bergamo 225, a Turyn 114. Takie rozwiązanie jest bezapelacyjnie najwygodniejsze i już dla dwuosobowej ekipy racjonalne finansowo.

Tekst ukazał się w numerze 30 (6/2007)