Archiwum Magazynu WINO Archiwum wydań Numer 48 (6/2010) Artykuły
Wydarzenia

FoodFilmFest 2010. Apetyt kinomana

18-12-2010

fot. Kuchnia.tv

Gdy rok temu kanał kulinarny Kuchnia.tv organizował pierwszy w Polsce festiwal filmów kulinarnych, nie było wiadomo, czego się spodziewać, gdyż reakcja publiczności na tę bezprecedensową sytuację była trudna do przewidzenia. W tym roku sytuacja organizatorów była trudniejsza, gdyż nie mieli wyjścia – musieli powtórzyć wielki sukces z ubiegłego roku. I choć nie mogłem być obecny na wszystkich projekcjach festiwalu, który odbywał się w dniach 1–3 października, nie mam wątpliwości, że im się udało. Wszystkie emitowane podczas festiwalu filmy będą pokazywane na antenie Kuchnia.tv, zawsze w pierwszą sobotę miesiąca, począwszy od listopada. Nie będę więc pisał o niedostępnych już naszym Czytelnikom licznych atrakcjach towarzyszącym festiwalowym projekcjom, a skupię się na pokazanych filmach.

Poza zdecydowanie winiarskim filmem Krew, pot i wino, o którym piszemy osobno, w ramach festiwalu pokazano 10 filmów, których głównym tematem było jedzenie. Jak i podczas pierwszej edycji, wciąż wracały tematy slowfoodowe. W filmach Co z tą żywnością ekologiczną i Produkty – kto hoduje twoje jedzenie poruszono podstawowy ich zestaw: negatywne skutki nowoczesnego rolnictwa przemysłowego, a w szczególności monokultury, dla środowiska, zdrowia konsumentów i funkcjonowania społeczności lokalnych, pokazywano przewagi rolnictwa ekologicznego, zalety jedzenia produktów wytworzonych lokalnie. Zachęcano do poznania „swojego rolnika”, pojawiły się też podstawowe informacje o rolnictwie biodynamicznym, wszystko przekazywane przez ludzi bezpośrednio w sprawy zaangażowanych, przede wszystkim farmerów, rolników.

Negatywny wpływ monokultury na same fundamenty rolnictwa wrócił w poruszającym filmie Królowa słońca poświęconym pszczołom i coraz bardziej dramatycznej sytuacji pszczelarstwa, a co za tym idzie dużej części dzisiejszego rolnictwa – co roku trzy czwarte wszystkich amerykańskich kolonii pszczół zwozi się tysiące kilometrów do Kalifornii, by zapyliły ogromne plantacje migdałowców, a przy okazji wymieniły się między sobą wszelkimi możliwymi chorobami zakaźnymi. Motywem przewodnim filmu jest masowe wymieranie pszczelich rojów (ang. colony collapse disorder), obserwowane dziś na całym świecie (film powstał jednak zbyt wcześnie, by mógł odnieść się do najnowszych, ogłoszonych kilka tygodni temu w USA wyników badan na temat prawdopodobnych przyczyn tej plagi – winne wydaje się być współdziałanie szczególnych wirusów i grzybów, które odnaleziono we wszystkich zbadanych ulach zamieszkałych przez dotknięte plagą roje).

O poszukiwaniu kuchni lokalnej opowiada film Ellen Frankenstein Rozgryźć Alaskę. Jego autorka była kiedyś wegetarianką, poryw serca rzucił ją jednak do najbardziej na północ wysuniętego stanu Ameryki i tam, by nie być uzależniona od produkowanej przemysłowo i przewożonej na duże odległości żywności dostępnej w supermarketach, musiała zrewidować swój stosunek do ryb i dziczyzny, podstawowych produktów lokalnych.

Co masz na talerzu to film o żywieniowej edukacji – dwie nowojorskie dziewczynki badają pochodzenie tego, co jedzą, poznają rolników, dyskutują z osobami odpowiedzialnymi za żywienie w nowojorskich szkołach publicznych, uprawiają własne zioła i owoce, gotują z przyjaciółmi. Również o edukacji, tym razem jednak na poziomie profesjonalnym, mówił jedyny polski film pokazywany podczas festiwalu, zrealizowany na zlecenie Canal+ Pewnego dnia będę szefem kuchni, opowiadający o grupie uczniów szkoły gastronomicznej w Grodzisku Mazowieckim, którzy praktykują w kuchni jednego z polskich hoteli, po czym na kolejną praktykę wyjeżdżają do Nicei, konfrontując doświadczenia francuskie z wcześniej zdobytymi polskimi.

Dwa pokazane podczas festiwalu filmy są portretami. Tokio blues i sushi Fumiko poświęcony jest Fumiko Kono, pochodzącej z Japonii podróżującej szefowej kuchni, gotującej na całym świecie na prywatnych bankietach. Film bardzo wciąga, choć po pewnym czasie zaczęły mnie drażnić dość prymitywne środki filmowe mające pokazać „samotność Fumiko” – niekończące się statyczne ujęcia czy długie wędrówki pustymi ulicami wielkich miast.

O ile Fumiko Kono jedzenie tworzy, o tyle bohater filmu Historia zażartego Pete’a żywność (i to niekoniecznie w wersji haute cuisine) pochłania, w dodatku robi to zawodowo i na czas, pod okiem kamer, bywa, że i na wypełnionym widzami stadionie. Peter Czerwinski jest byłym anorektykiem, dziś jednak podczas jednej sesji bez problemu zjada półtora kilograma żeberek czy monstrualnych rozmiarów pizzę. Film początkowo mnie drażnił, jednak dramatyczny i bardzo osobisty akcent, który się w nim niespodziewanie pojawia (a którego nie zdradzę) sprawił, że do końca oglądałem go już z dużym zainteresowaniem.

Film Kuchnia przyszłości rozczarował mnie rozbieżnością między wiele obiecującym tytułem a chaotyczną treścią. Po kilka minut poświęcono tak różnym zagadnieniom jak kuchnia molekularna, międzygatunkowe krzyżówki owoców, kulinarne zastosowania meduz, blogi kulinarne, walka Jamiego Olivera o zdrowszą żywność w szkołach, wielopiętrowe farmy w miastach czy hodowle mięsa z pominięciem zwierząt. Tematy bardzo ciekawe, jednak ich nagromadzenie utrudnia zapamiętanie, zwłaszcza na takim festiwalu: po kilku dniach nie byłem pewien, które z nich pojawiły się w tym właśnie filmie.

Dla odmiany bardzo mi się spodobał Owoc pożądania, fascynujący film na banalny wydawałoby się temat: jak jabłka i ziemniaki podbiły świat i jakie miejsce zajmują w nim dzisiaj, nakręcony na podstawie bestsellerowej książki Michaela Pollana The Botany of Desire: A Plant’s-Eye View of the World. Zresztą sam Pollan występuje tu w roli narratora. Świetna narracja, fantastyczne zdjęcia, polecam!

Polecam zresztą wszystkie filmy, gdyż nawet jeśli coś mi się w niektórych nie podobało, wszystkie obejrzałem z dużym zainteresowaniem, a do niektórych na pewno powrócę.
 

Tekst ukazał się w numerze 48 (6/2010)