Monografie Destylaty Armagnac Artykuły - Armagnac

Armaniak. Geografia i odmiany winorośli

19-06-2009

drukuj

Marek Bieńczyk, Andrzej Daszkiewicz

Armagnac. Geografia i odminy winorośli

La Bastide d'Armagnac | fot. AD

Granice regionu Armagnac precyzyjnie wytyczono w 1909 r., a w 1936 r. utworzono apelację AOC armagnac. Region leży około 150 km na południowy wschód od Bordeaux, u podnóża Pirenejów. Łączna powierzchnia winnic w regionie sięga 15 tys. ha. Armagnac dzieli się na trzy części. W położonym na zachodzie Bas-Armagnac dominują gleby piaszczyste, często z domieszkami gliny i dużą zawartością żelaza. Powstają tu destylaty najbogatsze i najbardziej aromatyczne. Większość renomowanych armaniaków powstaje z gron zbieranych właśnie w Bas-Armagnac. W leżącym na północy okręgu Armagnac-Ténarèze jest więcej gliny i wapienia, co daje destylaty twardsze, wymagające dłuższego dojrzewania. W tym regionie powstaje najwięcej win i sporo floc de gascogne. Znajdujący się na wschodzie i południu Haut-Armagnac nie ma dziś niemal żadnego znaczenia dla produkcji armaniaku, na tutejszych wapiennych glebach zachowało się tylko kilka niedużych winnic.

Dominującą dziś odmianą jest ugni blanc, a więc odmiana używana również do produkcji koniaku. Daje wina o wysokiej kwasowości i niskiej zawartości alkoholu, uprawiana jest głównie w Bas-Armagnac i Ténarèze. Być może najcenniejszą odmianą jest folle blanche (nad Loarą znana jako gros plant), która dominowała w Armagnac przed filokserą, niestety szczepiona na odpornych podkładkach jest trudna w uprawie i bardzo podatna na choroby, stąd jej mniejsze dziś znaczenie ekonomiczne. Folle blanche jest najlepsza w armaniakach młodych i białych (niestarzonych).

Po filokserze winnice regionu przez wiele lat były zdominowane przez hybrydę baco 22A, zwaną w skrócie baco lub bacco; jest to krzyżówka folle blanche i innej hybrydy, noah. Wiele armaniaków z lat 1920–1980, które wciąż możemy znaleźć na rynku, zrobiono z dużym udziałem baco. W tej chwili baco jest eliminowane, a od roku 2010 nie będzie można używać hybryd do produkcji armaniaków. Tym niemniej bardzo wielu armaniaków, które degustowaliśmy, w tym dużo starych, rocznikowych, powstało z samego baco lub z kupażu z dużym jego udziałem. Po dłuższym starzeniu odmiana ta bardzo zyskuje, nadaje destylatom złożoność i strukturę; jej zanik w naszym odczuciu zubożyłby armaniaki.

Inną popularną odmianą jest colombard, używany jednak głównie do produkcji win regionalnych. W regionie znaleźć można wreszcie niewielkie ilości clairette de gascogne, jurançon blanc, plant de graisse, meslier saint-françois, mauzac blanc i mauzac rosé.

Powrót do głównej strony "Armaniak"

Tekst ukazał się w numerze 31 (1/2008)