Wiadomości

Winna wojna. Rosja kontra Gruzja i Mołdawia

22-12-2009

Andrzej Daszkiewicz

Winiarze z Gruzji i Mołdawii przeżyli tej wiosny szok. [tekst ukazał się w druku w roku 2006 - przyp. red.] Spowodowała go ogłoszona w marcu br. decyzja Gennadija Oniszczenki, głównego inspektora sanitarnego Rosji, o natychmiastowym wstrzymaniu importu win z obu krajów.

Olbrzymia część produkcji gruzińskiego i mołdawskiego winiarstwa zawsze była eksportowana do Rosji, czy to za czasów Związku Radzieckiego, czy po politycznym uniezależnieniu się dawnych republik radzieckich. W roku 2005 aż 90 proc. całego gruzińskiego eksportu wina trafiło do Rosji, a w przypadku Mołdawii wino stanowiło aż 60 proc. całego jej eksportu do Rosji.

Ogłaszając swà decyzję Oniszczenko powołał się na wyniki badań, z których miało wynikać, że połowa znajdujących się na rosyjskim rynku win z obu krajów zawiera znaczne ilości metali ciężkich oraz pestycydów, w tym zakazanego od dawna niemal na całym świecie DDT. Gdy władze Gruzji zażądały ujawnienia szczegółów badań, Oniszczenko nazwał to żądanie „arogancką groźbą, która nie stwarza warunków do konstruktywnej współpracy w rozwiązywaniu problemów”. Nie pomagają zapewnienia, że wina najlepszych gruzińskich i mołdawskich producentów bez żadnych przeszkód uzyskują wszystkie wymagane certyfikaty europejskie i amerykańskie, a niektóre z nich trafiają nawet na stół brytyjskiej królowej; strona rosyjska nie wyjaśnia też, skąd się wzięła ta nagła zmiana stosunku do importowanych win, które dotąd nie miały problemów z dopuszczeniem przez te same instytucje kontrolne na rynek rosyjski.

Zarówno strona gruzińska, jak i rosyjska podkreślają, że dużym problemem była obecność na rosyjskim rynku wielu falsyfikatów, tanich win (czy wręcz produktów przemysłu spirytusowego) produkowanych w Rosji lub sprowadzanych z innych krajów i sprzedawanych jako prestiżowe Mukuzani czy Chwanczkara, najbardziej prestiżowe marki win gruzińskich. Nie znajduje jednak odzewu apel Gruzinów, by Rosja najpierw zajęła się sprawą rosyjskich fałszerzy.

Zarówno dla komentatorów zagranicznych, jak i dla niezależnych dziennikarzy rosyjskich nie ulega wątpliwości, że zakaz jest odwetem Rosji za politykę Mołdawii i Gruzji wobec popieranych przez Rosję separatystycznych władz Republiki Naddniestrzańskiej, Abchazji i Południowej Osetii, a także za ich nieprzychylne stanowisko wobec członkostwa Rosji w Światowej Organizacji Handlu. Problem jest bardzo daleki od rozwiązania, a tymczasem blisko połowa z wszystkich mołdawskich firm produkujących wina ograniczyła lub wręcz zawiesiła jakąkolwiek działalność, podobny los czeka wiele firm z Gruzji. Rosyjski atak rykoszetem uderzył też w samych Rosjan, bo rosyjscy biznesmeni mają znaczną część udziałów w gruzińskich i mołdawskich firmach winiarskich, co więcej, połowa win i koncentratu gronowego używanego w Rosji do produkcji win musujących igristoje pochodzi z Mołdawii.

W pierwszych dniach maja wojna wkroczyła na nowy teren, Oniszczenko wstrzymał import najpopularniejszej gruzińskiej wody mineralnej Borżomi. Sytuacja wielu producentów gruzińskich i mołdawskich jest dramatyczna. Eksportująca także do Polski gruzińska firma Telavi Wine Cellar (68 proc. sprzedaży to eksport do Rosji) musiała zwolnić 45 pracowników, a pozostałym obniżyć pobory o połowę. Dramatycznie poszukiwani są nowi odbiorcy dla win gruzińskich. Eksport ruszył już do Grecji, Finlandii, Chin, wkrótce także Czech. Wymyślono już nieoficjalny slogan reklamowy, z którym winiarze mają szukać nowych rynków zbytu: „Kupujcie wina gruzińskie – zakazane w Rosji”. Rząd gruziński już podjął decyzję o udzieleniu doraźnej pomocy producentom (m.in. zwolnienie z podatków na najbliższych 6 miesięcy).

Przyjaciół poznaje się w biedzie

Wojciech Bońkowski

To nie są żarty. Bezprecedensowa, wyjątkowo cyniczna decyzja władz rosyjskich o zakazie importu win gruzińskich i mołdawskich do Rosji może okazać się dla tych krajów apokaliptyczna. Sytuację tę znamy z własnego podwórka: od wielu miesięcy nasze mięso nie ma wjazdu na teren Rosji, ponoć z powodów „sanitarnych”, choć smakuje Włochom i Anglikom. Ale dla biednych Gruzji i Mołdawii, których gospodarki w dużej części opierają się na eksporcie wina (dla Mołdawii to 50 proc. budżetu państwa!!), sytuacja jest o wiele poważniejsza.

Dlatego nadszedł czas, aby wykonać dobry uczynek. Butelka dobrego wina gruzińskiego kosztuje w polskim sklepie 25-30 zł. Suma taka nie wydaje nam się wygórowana za wino hiszpańskie czy austriackie – na łamach Magazynu WINO kilkakrotnie pisaliśmy zaś o tym, że wina gruzińskie hiszpańskim niewiele ustępują. Apelujemy – pijmy wino gruzińskie! Każda butelka wypitego przy polskim stole Mukuzani czy Tsinandali wiele znaczy dla naszych kaukaskich przyjaciół. A naszych importerów zachęcamy, by skorzystali z okazji i zainteresowali się winami gruzińskimi, których wciąż za mało na polskich półkach. Weterani pamiętają być może przyzwoite Château Slavyantsi, które Bułgarzy z wdzięczności za zbożową pomoc ofiarowana na początku lat 90-tych przez polskie władze sprzedawali nam za pół ceny, dzięki czemu polski winoman mógł to wino kupić za 8 zł. Jest okazja, by ten sukces – ludzki i handlowy – powtórzyć.

Teksty ukazały się w numerze 21 (3/2006)